Możliwość aplikowania u pracodawcy o zwolnienie ze względu na drobną niedyspozycję zdrowotną jest rozwiązaniem opartym na zaufaniu. Pracownicy, którzy go nadużywają, mogą okresowo stracić prawo do egenmeldingu. Dla norweskich firm właściwe zarządzanie nieobecnościami to rodzaj inwestycji w kapitał ludzki.
Egenmelding to rodzaj zwolnienia z pracy, który nie ma odpowiednika w polskim systemie zabezpieczenia społecznego. To zwolnienie chorobowe na życzenie, które nie wymaga posiadania zwolnienia od lekarza. Jest oparte w dużej mierze na zaufaniu – pracodawca chce zakładać, że pracownik zgłosi potrzebę egenmeldingu jedynie wtedy, kiedy jej naprawdę potrzebuje, a pracownik chce zakładać, że jeśli złoży zgłoszenie z zachowaniem procedury, to otrzyma wynagrodzenie. Pracodawca nie otrzymuje za opłacenie egenmeldingu refundacji z NAV-u.
Co to jest?
Egenmelding to inaczej oświadczenie własne pracownika o nieobecności w pracy. Zgłoszenie to nie musi być potwierdzone przez lekarza. Jest to zatem rodzaj zwolnienia chorobowego do zastosowania na przypadki zdrowotne, które nie wymagają odwiedzin w przychodni, na przykład lekkie przeziębienie, zatrucie pokarmowe, migrena itp. Egenmeldingu nie można wykorzystywać na nieobecności niezwiązane z niedyspozycją zdrowotną, na przykład przeprowadzkę, wizytę u dentysty czy dodatkowy dzień do urlopu.
O tym, jak pracodawca wylicza podstawę do wypłaty chorobowego, możesz przeczytać TUTAJ.
Jak zgłosić egenmelding?
Na egenmelding nie ma specjalnego formularza. Większość firm ma ustaloną procedurę zgłaszania egenmeldingu (na przykład telefonicznie lub mailowo, do konkretnej godziny dnia pracy). Warto o nią zapytać już na początku współpracy. W każdym wypadku egenmelding należy zgłosić jak najwcześniej jest to możliwe.
Egenmeldingu nie można wziąć na krócej niż cały dzień roboczy. Nie należy więc wykorzystywać do na przykład wyjścia na dwie godziny z firmy.
Komu się należy?
Aby mieć prawo do egenmeldingu, trzeba być zatrudnionym w danej firmie przez przynajmniej 2 ostatnie miesiące. Pracownik, który miał przerwę w pracy ze względu na np.: postojowe, służbę wojskową, wolne dni w związku z ciążą, narodzinami dziecka bądź opieką nad dzieckiem lub inną osobą bliską, może odzyskać prawo do egenmeldingu już po 4 tygodniach pracy.
Ile dni egenmeldingu można wykorzystać?
Jednorazowo można zgłosić maksymalnie 3 dni choroby. Jeżeli choroba się przedłuży, należy udać się do lekarza w celu uzyskania zwolnienia chorobowego (sykemelding). Wedle zasady ogólnej w ciągu 12 miesięcy można maksymalnie skorzystać z egenmeldingu 4 razy (na przykład 4 x 1 dzień 4 x 3 dni, ale nie 12 x 1 dzień). W niektórych firmach obowiązują odmienne zasady pozwalające na częstsze pobieranie egenmeldingu.
Uwaga! Egenmelding pobrany w piątek jest automatycznie liczony jako trzydniowy, co oznacza, że jeśli pracownik nie czuje się w poniedziałek na siłach, by przyjść do pracy, musi udać się do lekarza po sykemelding. Jeżeli nieobecność pracownika przedłuży się na czwarty dzień, a pracownik nie uzyska na to zwolnienia lekarskiego, może wtedy utracić prawo do wypłacenia zgłoszonego już egenmeldingu.
Komu nie należy się egenmelding?
Egenmeldingu nie można pobrać w okresie dwóch miesięcy zatrudnienia u nowego pracodawcy. Nie należy się też po wykorzystaniu puli zwolnień. Nie można brać jednego egenmeldingu po drugim.
Prawo do egenmeldingu traci się też wtedy, gdy pracodawca odmawia wypłacenia z powodu podejrzenia, że nie chodzi o problemy ze zdrowiem i że system zwolnień własnych jest nadużywany. W takim wypadku musi od razu poinformować pracownika, że nie zgadza się na wypłacenie egenmeldingu. Pracodawca powinien rozpatrzeć możliwość przywrócenia tego prawa po upływie 6 miesięcy.
Egenmelding nie należy się również wtedy, gdy zatrudnienie u konkretnego pracodawcy zostało przerwane na dłużej niż 14 dni, na przykład w wyniku urlopu. Dotyczy to też pracowników na umowie tilkallingsvikar, którzy nie mieli zmian przez 14 dni. Po przerwie trwającej dłużej nż 14 dni należy przepracować 2 miesiące, aby na nowo mieć prawo do egenmeldingu.
Czy pracodawca może odmówić wypłaty egenmeldingu?
Tak, pracodawca może odmówić wypłaty egenmeldingu, jeśli ma powody przypuszczać, że powodem nieobecności nie jest niedyspozycja zdrowotna. To on, a nie na przykład NAV, zatwierdza ten rodzaj zwolnienia. Najczęściej pracodawca odmawia wypłaty egenmeldingu, gdy:
- pracownik wnioskuje o egenmelding z urlopu;
- wnioski o egenmelding pracownik wysyła zwykle w ten sam dzień tygodnia, na przykład w piątek lub poniedziałek.
Czy można wziąć egenmelding na dziecko?
Istnieje możliwość wzięcia wolnego ze względu na chorobę dziecka, które nie przekroczyło 12-go roku życia. Choć w tym wypadku obowiązują zasady podobne do egenmeldingu, to mowa o innym rodzaju świadczenia pracowniczego, czyli omsorgspenger. Omsorgspenger, zwane po polsku „opiekuńczym” to rozwiązanie finansowe dla rodzica, który z powodu choroby dziecka musi zostać z nim w domu i nie może pójść do pracy. Zazwyczaj pracownik nie musi składać formalnego wniosku o wypłatę tego świadczenia, wnioskować należy jedynie o dodatkowe dni, jeśli takie są potrzebne.
Podstawa prawna: Reguły dotyczące egenmeldingu w Norwegii zawarte są w folketrygdloven § 8-23
