Norweskie przepisy dotyczące zwolnień lekarskich zapewniają większą elastyczność niż przepisy polskie. Można być jednocześnie chorym i zdolnym do wykonywania pewnych obowiązków w ograniczonym czasie.
Dla polskich pracowników niektóre norweskie przepisy dotyczące prawa pracy bywają zaskakujące, bo odmienne od tych, które stosuje się w rodzinnym kraju. W Polsce regulacje dotyczące zasiłku chorobowego są rygorystyczne – kto pracuje podczas pobierania świadczenia, nawet nie zarobkowo, ten może je utracić. W Norwegii nie tylko można pracować będąc na zwolnieniu, a nawet jest się zobowiązanym, w miarę możliwości, do podejmowania takich prób.
Zasiłek chorobowy w Norwegii
Zasiłek chorobowy w Norwegii to rekompensata dla utraty części dochodów spowodowanych chorobą. Należy się wszystkim członkom norweskiego systemu ubezpieczeń społecznych, którzy w Norwegii przepracowali przynajmniej 4 tygodnie oraz osiągnęli dochód odpowiadający co najmniej pięćdziesięciu procentom podstawowej kwoty składki na ubezpieczenie społeczne (1/2 G). Osobne zasady dotyczą osób prowadzących działalność gospodarczą oraz freelancerów.
Zasiłek chorobowy zastępuje dochód z pracy w wymiarze 100%, do granicy 6G. Jest przyznawany na maksymalnie 52 tygodnie. Po tym okresie, o ile stan zdrowia się nie poprawi, może przysługiwać inny rodzaj świadczenia z NAV.
Częściowe zwolnienie chorobowe
Generalnie norweskie przepisy stanowią, że w przypadku konieczności skorzystania ze zwolnienia lekarskiego, pacjent powinien mieć na celu, by wrócić do pracy zarobkowej jak najszybciej. Jeśli jest to możliwe, lekarz powinien wystawić zwolnienie częściowe. To do niego zależy ocena, w jakim wymiarze pacjent może ewentualnie pracować. Najmniejszy wymiar częściowego zasiłku chorobowego to 20%. Jeśli chory pracuje u kilku pracodawców, to musi przebywać na zwolnieniu lekarskim przez co najmniej 20% całkowitego czasu pracy.
Okresy pobierania zasiłku chorobowego wliczają się do całkowitego czasu, w którym przysługuje zasiłek chorobowy, czyli maksymalnie 52 tygodnie. Okres 52 tygodni pozostaje jest taki sam, niezależnie od tego, czy ktoś pobiera całkowity czy częściowy zasiłek.
Osoba otrzymująca zwolnienie lekarskie o charakterze częściowym będzie spędzać w pracy mniej czasu niż zwykle. Skrócenie czasu pracy może być:
- równomierne (czyli takie samo każdego dnia),
- nierównomierne (np. praca co drugi dzień albo dwa dni w tygodniu).
Pracodawca i pracownik powinni uzgodnić sposób rozłożenia godzin pracy oraz zakres zadań do wykonania.
Podczas częściowego zwolnienia chorobowego można:
- pracować mniej godzin niż zwykle, wykonując mniej zadań,
- wykonywać swoje zadania wolniej niż zwykle.
Przepisy pozwalają na to, by pracować więcej godzin niż wskazuje procent zwolnienia. Składając wniosek o zasiłek, trzeba podać wszystkie przepracowane w danym okresie godziny. Świadczenie będzie wypłacone za realny czas zwolnienia.
Kto może pracować na zwolnieniu chorobowym?
Częściowe zwolnienie chorobowe w Norwegii dotyczy zwykle tych osób, których problem zdrowotny jest bardziej poważny niż na przykład przejściowa choroba wirusowa, a zwolnienie jest długoterminowe. Najczęściej korzystają z niego osoby cierpiące na choroby przewlekłe oraz stopniowo wracające do zdrowia i sprawności po urazach.
Kto czuje się na siłach, by pracować w niepełnym wymiarze godzin, ten powinien przebywać na częściowym zwolnieniu lekarskim (gradert sykemelding, delvis sykmeldt). Nie jest to decyzja, jaką pacjent może podjąć samodzielnie, musi być ona ustalona z lekarzem oraz do pewnego stopnia z pracodawcą. Lekarz musi ocenić, czy chory może wykonywać wszystkie lub część obowiązków zawodowych na określoną część etatu. Pracodawca akceptuje to wtedy, gdy ma możliwość stworzenia pracownikowi warunków do pracy w ograniczonym wymiarze, a czasem specjalnie dostosowanych warunkach.
Nie można przebywać na całkowitym zwolnieniu lekarskim, czyli pobierać zasiłek chorobowy w wymiarze stu procent i pracować zarobkowo.
Częściowe zwolnienie lekarskie (a tym samym częściowy zasiłek) to rozwiązanie mające sprawić, że pracownik mający kłopoty ze zdrowiem nie utraci kontaktu z miejscem pracy i pozostanie na rynku pracy. Wszystko to jednak pod warunkiem, że istnieje ku temu uzasadnienie medyczne.
Obowiązki pracodawcy i obowiązki chorego
Norweskie prawo nakłada na pracodawców obowiązek wspierania chorych pracowników w powrocie do pracy. Pracodawca jest odpowiedzialny za monitorowanie stanu zdrowia pracownika podczas choroby i przez cały okres zatrudnienia. Dodatkowo musi, w miarę możliwości, dostosować miejsce pracy i zadania tak, aby wracający do zdrowia pracownik miał możliwość przynajmniej częściowego i stopniowego powrotu na stanowisko.
Obowiązkiem pracownika pobierającego zasiłek chorobowy jest natomiast zaangażowanie się i znalezienie rozwiązań umożliwiających powrót do pracy. Należy być w kontakcie z przełożonym i ustalić z nim, jakie są możliwości adaptacji miejsca pracy. Trzecią stroną dialogu jest placówka medyczna, bo to od decyzji lekarza zależy, na jaki procent etatu można pracować. W dialogu z lekarzem warto być stroną aktywną – dostarczyć wszystkie potrzebne informacje na temat swojego aktualnego stanu zdrowia oraz dolegliwości.
Więcej na temat pracy podczas zasiłku chorobowego można przeczytać TUTAJ.
