1 lipca w Norwegii wchodzi w życie szereg nowych praw i przepisów. Sprawdź, czy któreś z nich dotyczą twojej sytuacji.
W połowie roku, jak zwykle w Norwegii, w życie wchodzą nowe przepisy dotyczące wielu dziedzin życia, w tym zdrowia, comiesięcznych opłat, życia społecznego, podatków i pracy. Niektóre bezpośrednio dotyczą wielu mieszkańców kraju, inne tylko wybrane grupy, ale ze wszystkimi warto się zapoznać przynajmniej pobieżnie.
Opłaty za wodę i ścieki
Podatek VAT (merverdiavgiften) od wody i ścieków zostanie obniżony z 25 do 15 procent. Wysokość rachunku będzie zależeć od wielkości domu i miejsca zamieszkania, ale generalnie opłaty za wodę i ścieki będą o osiem procent niższe dzięki nowej stawce VAT.
Usługi dentystyczne
Więcej osób zapłaci za dentystę mniej. Do tej pory program ulg dla osób młodych obejmował grupę wiekową 19-24 lata. Teraz zostanie rozszerzony o osoby w przedziale wiekowym 25-28 lat. Osoby od 19 do 25 roku życia zapłacą u dentysty jedynie wkład własny w wysokości 25% wartości usługi. Dzieci i nastolatki nie płacą u dentysty, zaś dorośli powyżej 28 roku życia muszą nadal zapłacić pełną stawkę.
Prywatne usługi medyczne
Zaostrzono wymagania dotyczące prywatnych dostawców opieki zdrowotnej. Teraz więcej niż wcześniej osób oraz jednostek musi ubiegać się o zgodę na świadczenie usług opieki zdrowotnej. Terminy takie jak „szpital” i „ostry dyżur” nie można już swobodnie używać, zostały one ściślej zdefiniowane. Celem zmiany przepisów jest ochrona pacjentów przed wprowadzającym w błąd marketingiem.
Aktywna zgoda na seks
O zmianę tego przepisu kodeksu karnego wiele organizacji społecznych walczyło przez kilka ostatnich lat. Ze szwedzkich badań wynika, że nawet siedemdziesiąt procent ofiar napaści doświadcza paraliżu, który utrudnia im wyrażenie aktywnego sprzeciwu wobec niechcianych czynności. Teraz w sprawach łóżkowych już nie tylko „nie znaczy nie”, ale też „wyłącznie tak oznacza tak”. Aby uprawiać z kimś seks, trzeba otrzymać jego aktywną zgodę na to, wyrażoną słownie lub poprzez czyny.
Kryptowaluty
W życie chodzi cały pakiet przepisów regulujących obracanie kryptowalutami. Rozporządzenia są zgodne z wytycznymi Unii Europejskiej MiCA.
MiCA to rozporządzenie w sprawie rynku kryptoaktywów w Unii Europejskiej. Ustala, jak można wydawać i handlować różnymi rodzajami kryptoaktywów, czyli cyfrowych aktywów finansowych.
MiCA dotyczy głównie tego, jakie tokeny mogą być oferowane publicznie, wydane i umieszczone na platformach do handlu kryptoaktywami. Odnosi się to do tokenów związanych z aktywami (ART), tokenów pieniądza elektronicznego (EMT), tokenów innych niż ART i EMT oraz usług pośrednictwa w handlu kryptoaktywami.
Nowe, norweskie przepisy mają na celu zwiększenie przejrzystości na rynku kryptowalut i zapewnienie klientom bezpieczeństwa na rynku. Od teraz trudniejsze będzie ukrywanie posiadania kryptowalut, unikanie opodatkowania zysków z kryptowalut i angażowanie się w przestępstwa finansowe.
Zmiany w ustawie o pracy
Norweska Inspekcja Pracy otrzymuje większe uprawnienia do zwalczania przestępczości w miejscach pracy, m.in. większe możliwości zabezpieczania dowodów, uzyskiwania informacji od osób trzecich oraz możliwość nakładania grzywien.
Ponadto ustawa o generalizacji, która zapewnia, że układy zbiorowe mogą być stosowane wobec całej grupy zawodowej, niezależnie od przynależności związkowej, obowiązuje teraz również na Svalbardzie.
Szkoły i przedszkola
Nauczyciele będą mogli interweniować fizycznie wobec uczniów zakłócających przebieg zajęć lub obrażających innych.
Uczniowie szkół średnich będą mogli zgłaszać nieobecności samodzielnie, ale w tym samym czasie zostaną utrzymane limity nieobecności.
Dla przedszkoli wprowadzone zostaną nowe zasady dotyczące dotacji, a dodatkowo regulacje gminne dotyczące godzin otwarcia i wymogów co do wydatków przedszkoli prywatnych. Wymagania dotyczące sposobu, w jaki prywatne przedszkola mogą korzystać z dotacji publicznych i opłat rodzicielskich, będą bardziej rygorystyczne. Cel to uzyskanie jasnego obrazu, jak przedszkola prywatne wydają pieniądze.
Bezpieczniejszy sport
Nowe prawo daje Norweskiej Federacji Sportu i innym organizacjom możliwość przetwarzania danych osobowych w celu zapobiegania i wykrywania nadużyć seksualnych, molestowania i przemocy. Celem jest stworzenie bezpieczniejszej areny dla dzieci i młodzieży uprawiającej sport.
Aborcja do końca 18. tygodnia ciąży
Nowe prawo dotyczące aborcji w Norwegii obowiązuje już od 1 czerwca. Kobiety mogą teraz same decydować o tym, czy dokonać aborcji, aż do końca 18. tygodnia ciąży. Wcześniej miały na to 12 tygodni.
Jednocześnie wprowadzono prawo do dwóch bezpłatnych konsultacji kontrolnych po aborcji – u lekarza rodzinnego, w ośrodku zdrowia lub w specjalistycznej placówce służby zdrowia. Zmiana ta ma na celu wzmocnienie zarówno fizycznej, jak i psychologicznej opieki po zabiegu oraz przyczynienie się do lepszej opieki nad pacjentem.
Zakaz anonimowych darowizn dla partii
Do tej pory partie mogły przyjmować duże darowizny pieniężne za pośrednictwem na przykład organizacji, bez ujawniania tożsamości darczyńcy. Teraz przyjmowania anonimowych dotacji zostało zabronione. Wszystkie wpłaty muszą być udokumentowane, a większe darowizny należy zgłosić. Partie nie mogą tez przyjmować pieniędzy zza granicy oraz od podmiotów publicznych.
Cel to zapewnienie obywatelom lepszego wglądu w to, kto finansuje politykę oraz zapewnienie, że na polityczne decyzje nie wpływają anonimowi darczyńcy.
Prawo dotyczące stanu kryzysowego
W życie wchodzi Sivilbeskyttelsesloven. W przypadku sytuacji kryzysowej, czyli na wojny, władze będą mogły decydować, co każdy z nas powinien robić. W praktyce oznacza to, że w czasie wojny obywatele będą mogli być powołani do wykonywania konkretnej pracy.
