W tym roku podatkowym w Norwegii zmniejszono limit ulgi standardowej, czyli minstefradrag. W praktyce oznacza to wyższy podatek o średnio 2500-3000 NOK. Przedstawiamy pełną analizę tego zagadnienia przygotowaną dla Polonii.
Czy wiesz, że za bieżący rok podatkowy należy ci się w Norwegii mniejsza niż wcześniej ulga podatkowa? Jeśli nie, to nie jesteś jedyną osobą, która nie ma świadomości tego faktu. Na tę zmianę, niesłusznie, mało kto zwrócił uwagę.
2025 przyniósł jedną z najistotniejszych zmian podatkowych od lat, która dotknęła praktycznie każdego pracownika i emeryta w Norwegii. Mowa o obniżeniu minstefradrag – standardowej ulgi od dochodu, stosowanej automatycznie u wszystkich podatników rozliczających się według zasad ogólnych. Różnica nie jest widoczna na pierwszy rzut oka, bo stawka procentowa minstefradrag się nie zmieniła, zmienił się natomiast jej limit.
To, co wielu Polaków zauważyło dopiero przy pierwszych wypłatach netto lub przy przeliczeniu skattekort na 2025, ma dziś konkretne konsekwencje finansowe. Poniżej znajduje się kompleksowy opis zmian, skutków i tego, czego spodziewać się w marcu przy rozliczeniach rocznych.
Minstefradrag – ulga dla pracowników (lønnsinntekt)
Minstefradrag to automatycznie przyznawane odliczenie, które jest potrącane w Norwegii za każdym razem, gdy płacisz podatek od dochodu z pracy lub zastępującego go dochodu. Z założenia ma pokrywać drobne wydatki, jakie ponosisz w związku z wykonywanym zajęciem, czyli na przykład na ubrania robocze, dokształcanie się itp. Zautomatyzowano je, byś nie musiał dokumentować ani rejestrować każdego z tych wydatków. Ta automatyzacja sprawia, że jako podatnicy nie zwracamy na minstefradrag bacznej uwagi. W tym roku jednak powinniśmy to zrobić.
Decyzja o obniżeniu limitu ulgi weszła w życie wraz z przyjęciem norweskiego budżetu państwa na 2025. Ostateczne zatwierdzenie nastąpiło 17 grudnia 2024 r. Skatteetaten oficjalnie wprowadził nowe limity w tabelach podatkowych i skattekort od 1 stycznia 2025.Od tego momentu wszystkie systemy płacowe w Norwegii naliczają niższą ulgę.
Minstefradrag w 2024:
– stawka: 46%
– maksymalny limit: 104 450 NOK
Minstefradrag w 2025:
– stawka: 46%
– maksymalny limit: 92 000 NOK
Różnica to 12 450 NOK odliczenia. To oznacza, że pracownik wykorzystujący pełny limit odliczenia ma o 12 450 NOK więcej dochodu do opodatkowania. Zasadnicza zmiana polega na obniżenie górnego limitu ulgi, przy zachowaniu tej samej stawki procentowej. Generalnie ulga nadal działa tak samo, czyli :
– przysługuje każdemu pracownikowi,
– nalicza się automatycznie,
– nie trzeba jej wnioskować.
„Nowa strategia fiskalna”, czyli zapłacisz więcej
Decyzja o obniżeniu limitu była elementem szerszej strategii fiskalnej norweskiego rządu na lata 2025–2026. Oficjalne argumenty to: zwiększenie wpływów budżetowych,, optymalizowanie „kosztów pracy” w systemie podatkowym , zwiększenie opodatkowania średnich i wyższych dochodów, korekta względem inflacji i kosztów życia. W praktyce jest to forma podniesienia podatków.
Zmiana oznacza, że jako pracownik posiadający dochody przekraczające ok. 200–210 tys. NOK rocznie wykorzystujesz cały limit minstefradrag. W 2025 roku Twoja podstawa opodatkowania zwiększyła się o 12 450 NOK i zapłacisz wyższy podatek o ok. 2 500–3 000 NOK. Dokładna kwota zależy od trinnskatt, kommune-skatt i kilku czynników, ale przeciętnie podatnik traci ok. 250–300 NOK miesięcznie na wypłacie netto.
Jeśli jesteś emerytem, to też odczujesz zmianę. Dla emerytów minstefradrag również został zmodyfikowany. W 2025 dochody z emerytury są opodatkowane ze stawką 40% i maksymalnym limitem minstefradrag 73 150 NOK. To również oznacza niższe odliczenie niż poprzednio i wyższą podstawę opodatkowania. W rezultacie wielu emerytów otrzyma niższą emeryturę netto, a część będzie rozliczona jako dopłata w skattemelding.
Czego się spodziewać podczas rozliczenia rozcznego?
Skatteetaten zacznie rozsyłać skattemelding za rok 2025 13 marca 2026 r. Podatnicy zobaczą wtedy:
- minstefradrag z limitem maksymalnym 92 000 NOK
- wyższą podstawę opodatkowania
- niższy zwrot niż w 2024 lub dopłatę podatku
Należy się przygotować na niższy niż wcześniej zwrot lub wyższą dopłatę. Najwięcej stracą osoby pracujące pełny etat, pracownicy z dochodami powyżej 250–300 tys. NOK rocznie, osoby mające wiele źródeł dochodu (kilku pracodawców) i emeryci z niższymi dochodami, którym każda ulga robi różnicę.
Jak można ograniczyć skutki reformy?
Warto przygotować się do rozliczeń i sprawdzić, czy przysługują Ci inne odliczenia:
- reisefradrag – odliczenie za dojazdy,
- odliczenia dla pendlerów (koszty mieszkania, podróże do Polski),
- koszty uzyskania przychodu przewyższające minstefradrag,
- odsetki od kredytów,
- odliczenia dla samotnych rodziców,
- ulgi związane z dziećmi.
Dla wielu osób różnica w podatku da się zmniejszyć, ale trzeba działać świadomie.To ważne, aby już teraz przeliczyć swój skattekort, zaplanować domowy budżet i w marcu zweryfikować rozliczenie roczne.
