W czerwcu oraz pod koniec roku zaliczki na podatek dochodowy w Norwegii płaci się inaczej niż zwykle. Wyjaśniamy zasady z tym związane.
W czerwcu każdego roku różnicę w zaliczkach potrącanych na poczet podatku dochodowego zauważają beneficjenci niektórych świadczeń z NAV. W grudniu natomiast na norweskich kontach pojawia się więcej pieniędzy niż zwykle na skutek mniejszego potrącenia podatku dla niemal wszystkich pracujących podatników, a także świadczeniobiorców. Kto wpłaci mniejszy podatek i kiedy?
Najważniejsze, co musisz wiedzieć: w perspektywie roku nie otrzymujesz nic „dodatkowo”, „gratis” ani „od króla”. Urząd po prostu w niektórych wypadkach potrąca mniejsza zaliczkę niż zwykle, by pomóc Ci w ten sposób „zaoszczędzić” pieniądze na wakacje i Święta Bożego Narodzenia. Więcej pieniędzy na koncie w czerwcu i listopadzie/grudniu to wynik tego, jak skonstruowane są norweskie karty podatkowe.
Mniejszy podatek nie zawsze „się opłaca”. Jeśli z jakiegoś powodu już wpłacasz za małe zaliczki na podatek, to w skali roku niedopłata tylko się powiększy.
Świadczenia z NAV a czerwcowy podatek
Nav wypłaca w czerwcu dwa zasiłki bez potrącenia podatku. Chodzi o następuące świadczenia:
- Zasiłek rehabilitacyjny AAP: Urząd nie potrąca zaliczki na podatek za tygodnie 21–22 i 23–24 lub 22–23 i 24–25. Konkretna data zależy od tego, kiedy dany świadczeniobiorca ma obowiązek wypełnienia meldekort.
- Renta (uføretrygd): bez potrącenia zaliczki na podatek w czerwcu
Połowa podatku przed Świętami Bożego Narodzenia
Zastrzyk dodatkowej gotówki w grudniu wynika z zasady w systemie podatkowym, wedle której w pod koniec roku obowiązuje halv skatt, czyli połowa potrącenia podatku. Ustawodawcy pomyśleli to tak, by przed okresem świątecznym mieszkańcy Norwegii mieli w portfelach trochę więcej zasobów niż w pozostałych miesiącach roku. Zasadę tę wprowadzono w roku 1950. W 2016 roku Urząd Skarbowy zezwolił na stosowanie grudniowej reguły w listopadzie, zamiast grudniu, stąd nie w każdej firmie obowiązuje dziś taka sama praktyka.
Co warto wiedzieć o grudniowym halv skatt?
Nie w każdym miejscu pracy połowa podatku (czyli tak zwany „podatek od króla”) obowiązuje w tym samym czasie. Pracodawcy mogą wybrać, czy mniejsze potrącenia podatku będzie zastosowane za dochody wypracowane w listopadzie czy w grudniu.
Wbrew obiegowym opiniom połowa podatku nie jest prezentem od króla, państwa bądź pracodawcy. Płatnicy w Norwegii odprowadzają podatek przez 10,5 miesiąca w roku. Są zwolnieni z tego obowiązku przez 4 letnie tygodnie oraz 2 tygodnie przed Świętami Bożego Narodzenia. Przez resztę czasu płacą jednak tyle, by zaliczek na podatek starczyło za cały rok. Jest to zatem rodzaj „przymusowego oszczędzania” w taki sposób, aby mieć nieco więcej w portfelu, gdy zachodzi taka potrzeba.
Halv skatt dotyczy pracowników, którzy otrzymują pensję w systemie miesięcznym, dwutygodniowym bądź godzinowym. Tabela podatkowa lub procentowy sposób odliczeń też nie gra roli w tym przypadku. Istnieją tylko dwa wyjątki. Pierwszy to osoby, które w ogóle nie posiadają karty podatkowej w Norwegii i pracodawca odciąga im ustalone przez prawo 50% podatku. Ich zasada grudniowej połowy podatku nie obowiązuje. Drugi to podatnicy korzystający z kildeskatt, czyli stałego 25%-ego potrącenia przez 12 miesięcy. Oni również zapłacą w grudniu stały podatek, a nie mniejsze o połowę potrącenie.
Grudniowy halv skatt a świadczenia z NAV
Halv skatt dotyczy również osób pobierających świadczenia z NAV, w tym zasiłek chorobowy, zasiłek dla bezrobotnych oraz AAP. Różne świadczenia mają różne zasady, bowiem są wypłacane w innym systemie – miesięcznym bądź dwutygodniowym.
Zasiłek chorobowy: Połowa potrącenia podatku przysługuje, jeśli zasiłek chorobowy jest przyznany za grudzień i wypłacany jest w grudniu.
Zasiłek rehabilitacyjny AAP: NAV nie pobiera podatku za pierwsze dwa tygodnie w grudniu (tygodnie 47/48 lub 48/49).
Zasiłek dla bezrobotnych: NAV nie pobiera podatku za pierwsze dwa tygodnie w grudniu (tygodnie 47/48 lub 48/49).
Emerytura: NAV nie odtrąca podatku za emerytury wypłacane w grudniu.
Renta: W grudniu obowiązuje połowa potrącenia podatku.
Renta wdowia: bez podatku w grudniu.
Zasiłek opiekuńczy: połowa podatku w grudniu.
Dobrowolna rezygnacja
Przypominamy: podatnicy będący na podatku svalbardskatt albo kildeskatt (inna nazwy to „podatek u źródła”, „system PAYE” lub „podatek 25%”) płacą przez cały rok takie same zaliczki na podatek dochodowy, zatem nie dotyczą ich zasady mniejszych zaliczek w czerwcu i grudniu.
Należy podkreślić, że każdy może zrezygnować z wpłaty pomniejszonej zaliczki, na przykład wtedy, gdy w danym roku zapłacił w sumie za mało zaliczek na podatek dochodowy. Kto chce zrezygnować z halv skatt, powinien powiadomić pracodawcę lub NAV odpowiednio wcześnie, aby za dany okres odciągnął regularny podatek.
