Jeśli zakładasz, że masz prawo do otrzymania nadgodzin tylko wtedy, gdy szef ci je wyraźnie zlecił, to nie masz racji. Wszystko zależy od tego, czy przełożony wie o tym, że pracujesz ponad normę.
Pracujesz w Norwegii więcej niż wynosi Twój normalny czas pracy? Twoje nadgodziny są mogą być zaklasyfikowane jako „przydzielone” (pålagt) albo „dobrowolne”( frivillig). Warto wiedzieć, na czym polega różnica.
Arbeidsmiljøloven, czyli ustawa o środowisku pracy definiuje nadgodziny jako pracę wykonywaną poza ustawowymi limitami normalnego czasu pracy. Ustawowy czas pracy wynosi dla większości pracowników w Norwegii maksymalnie 9 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo. Jeśli firma jest objęta układem zbiorowym wynegocjowanym przez związki zawodowe, to zazwyczaj limity dziennego i tygodniowego czasu pracy są niższe. Często wynoszą maksymalnie 7,5 godziny dziennie i 37,5 godziny tygodniowo w ramach „normalnego” czasu pracy.
Praca ponad wspomniane limity uprawnia do wynagrodzenia za nadgodziny, z minimalną stawką 40% standardowej stawki godzinowej. Procent ten może być wyższy, jeśli tak wynegocjowano w ramach układu zbiorowego.
Co warto wiedzie na temat rozliczania nadgodzin w Norwegii?
Kluczowa wiedza pracodawcy
Jeśli zakładasz, że masz prawo do otrzymania nadgodzin tylko wtedy, gdy szef ci je wyraźnie zlecił, to nie masz racji. Inicjatywa może również wyjść z Twojej strony. Zasadą w norweskim prawie pracy jest to, że praca w godzinach nadliczbowych ma być opłacana niezależnie od tego, czy została zlecona przez przełożonego, czy została wykonana z inicjatywy pracownika. Obowiązuje ona, o ile pracodawca zaakceptował, wiedział lub powinien był wiedzieć o tym, że pracownik robi nadgodziny.
Co to oznacza w praktyce? Jeśli jako pracownik chcesz wykonać swoje obowiązki również poza ustalonymi godzinami pracy, musisz o tym poinformować przełożonego. Ten ma prawo Ci odmówić. Jeśli tego nie zrobi, to powinieneś otrzymać wynagrodzenie za nadgodziny. Taka zasada została przyjęta przez norweski Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 1998 roku.
Sąd Najwyższy wskazał wtedy, że pracodawca może, na mocy przysługującego mu prawa regulacyjnego, nakazać pracę w godzinach nadliczbowych. Jednocześnie ma prawo jej odmówić.
Nadgodziny w Norwegii a podatek
Możliwa zmiana przepisów
Jak pisaliśmy w marcu tego roku, szykuje się duża zmiana w przepisach dotyczących nadgodzin. Wcześniej w Norwegii praca poza ustalonymi godzinami pracy, ale w granicach określonych w Arbeidsmiljøloven lub układzie zbiorowym, była uznawana za merarbeid czyli pracę dodatkową nie dającą prawa do wynagrodzenia za nadgodziny.
Sytuację prawną mogą zmienić orzeczenia norweskich sądów okręgowych dotyczące praw pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych poza ustalonymi godzinami pracy. Te postanowienia sądów opierają się na dyrektywie UE oraz dwóch orzeczeniach UE, a także przepisach Ustawy o środowisku pracy dotyczących zakazu dyskryminacji pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin. Nie są one jednak jeszcze obowiązujące, bowiem zostały zaskarżone. Trafią do Sądu Najwyższego, zanim zostanie wydane ostateczne wyjaśnienie.
Więcej na ten temat możesz przeczytać w artykule: Możliwe zmiany w wypłacaniu nadgodzin
Skorzystaj z naszego doświadczenia
Jeśli masz w ręku swój pierwszy kontrakt o pracę w Norwegii, to brakuje ci informacji, na co powinieneś zwrócić szczególną uwagę. Porównywanie go z umową o pracę w Polsce lub w innym kraju nie jest wystarczająco efektywne. Co jest normą, a co od normy odbiega? Ile powinno się zarabiać na danym stanowisku? Czy powinieneś otrzymywać wynagrodzenia dodatkowe za nadgodziny?
Chętnie pomożemy Ci to sprawdzić. Przez nasze ręce przeszło wiele norweskich kontraktów, z których część pomagaliśmy przygotować przedsiębiorcom zgodnie z lokalnymi przepisami. Możesz zaufać naszemu doświadczeniu.
