Tekst zamieszczony przez norweskiego polityka lokalnego szczebla wywołał internetową dyskusję. Koszty imigracji to jak zwykle nośny temat wyborczy.
Na portalu „Trondheim24.no” polityk partii Frp Morten Kvam zamieścił wpis pod tytułem „Musimy odważyć się na rozmowę o tym, że 65 procent zasiłku socjalnego w Trondheim trafia do imigrantów”. Tekst doczekał się wielu komentarzy w internecie. Choć dotyczy lokalnej polityki miasta i jest apelem o głosowanie w zaplanowanych na wrzesien 2027 wyborach samorządowych (oczywiście na partię, którą autor reprezentuje), debacie warto przyjrzeć się bliżej.
Pytanie o to, ile kosztuje pomoc społeczna dla imigrantów, jest zasadne. Należy doprecyzować, że wspomniane przez autora 65% dotyczy konkretnie zasiłku socjalnego (økonomisk sosialhjelp), a nie pomocy społecznej w ogóle. Przypomnijmy też, że w Norwegii to Polacy są najliczniejszą grupą mniejszościową i rozmawiając o imigracji trudno jest ten kontekst pominąć. Określenie „imigranci” jest szerokie. Ważne jest też to, czy w dyskusji wyjaśni się wszystkie uwarunkowania tego zjawiska oraz porówna je z innymi wydatkami gmin.
„Nie krytyka”, ale…
„Musimy odważyć się porozmawiać o największych wydatkach – napisał Kvam. – W 2024 roku w Trondheim wypłacono 335 milionów koron w ramach pomocy społecznej. Według danych gminy, 65 procent tych wypłat trafiło do imigrantów, w tym uchodźców, imigrantów zarobkowych i osob, które przyjechały w ramach łączenia rodzin. W skali kraju odsetek ten wyniósł 74 procent z łącznej kwoty 11,6 miliarda koron.
Jednocześnie autor zapewnia, że jego słowa to nie krytyka osób korzystających ze wsparcia. Zaraz jednak dodaje, że wspomniane wcześniej wydatki to „tylko wierzchołek góry lodowej”, bo „gmina finansuje również programy wprowadzające, usługi tłumaczy, zakup mieszkań, miejsca w szkołach i opiekę zdrowotną.”
Dalej przedstawia zjawisko w szerszej perspektywie:
„Inne gminy pokazują, o co toczy się gra. W Sarpsborgu gmina oszacowała wydatki związane z uchodźcami na około 361 milionów koron rocznie i wskazała, że państwo nie pokrywa rzeczywistych kosztów. Przerzucanie kosztów na gminy wpływa na dobrobyt nas wszystkich.”
Dużo czy mało?
W tekście brakuje danych, które pozwoliłyby porównać do czegoś skalę wydatków. Nie ma też podanych źródeł. Dla porównania – tym samym czasie gmina Trondheim wydała na przykład 3 822,1 milionów koron na szkolnictwo, 631,2 milionów koron na renowacje dróg i 901,7 milionów koron na wsparcie kultury oraz sportu. Roczne wydatki państwa na zasiłek socjalny można znaleźć w statystykach SSB.
Wpis polityka spotkał się z dużym zainteresowaniem w mediach społecznościowych. Użytkownik Meta o nicku Aryan Ali skomentował na platformie:
„Jeśli już odważyliśmy się o tym mówić, to musimy również odważyć się mówić o możliwym rozwiązaniu: dajmy im (imigrantom) szansę na znalezienie pracy! Odpowiadajmy na ich CV i aplikacje, które wysyłają. Dajmy im szansę na rozmowę kwalifikacyjną i pokazanie, na co ich stać.
Jeśli pracodawcy nie dają osobom z imigracyjnym pochodzeniem możliwości wejścia na rynek pracy, to nic dziwnego, że więcej osób w tej grupie potrzebuje na pomocy społecznej. Nie można narzekać, że ludzie są poza rynkiem pracy, jednocześnie nie dając im możliwości wejścia na niego.”
Użytkownik Meta o nicku Reidar Olaf Østensen napisał:
„To wręcz imponujące, z jaką łatwością FrP potrafi zdefiniować skomplikowane problemy społeczne. Wystarczy znaleźć mniejszość, przedstawić jakieś dane dotyczące wydatków i voilà – najwyraźniej znaleźliśmy przyczynę problemów finansowych gminy!
Po co zawracać sobie głowę całością, skoro można znaleźć dla wyborców odpowiedniego kozła ofiarnego?
Zwraca Pan uwagę, że 65 procent zasiłku socjalnego w Trondheim trafia do osób o imigranckim pochodzeniu. Ale gdzie jest analiza przyczyn? Gdzie są dane dotyczące zatrudnienia i wpływów podatkowych?
Najbardziej wymowne jest Pana sformułowanie, że wpływa to na dobrobyt „nas wszystkich”. Nas wszystkich? Od kiedy to osoby o imigranckim pochodzeniu przestały być częścią społeczności Trondheim? To nieelegancki sposób zwracania się do własnych obywateli.
Zasiłek socjalny to ustawowy program zabezpieczenia społecznego dla osób, które nie są w stanie pokryć niezbędnych kosztów utrzymania. Nie jest nagrodą za pochodzenie.
A jeśli FrP naprawdę tak bardzo zależy na redukcji wydatków na pomoc społeczną, to może warto poszukać sposobu na poprawę możliwości zatrudnienia? Z pewnością wymagałoby to więcej pracy niż samo wskazywanie palcem na mniejszość i pokrzyczenie o wydatkach miasta.
To politycy odpowiadają za budżet gminy. Nie beneficjenci pomocy społecznej. Nastawianie obywateli przeciwko sobie to nie jest analiza ekonomiczna. To polityczna retoryka pod płaszczykiem księgowości.”
A jakie jest twoje zdanie na ten temat?

