W lipcu zmienią się przepisy dotyczące renty, w wyniku których wielu beneficjentów otrzyma mniejsze niż wcześniej świadczenie.
W 2026 roku w przepisach dotyczących ubezpieczenia rentowego zostanie wprowadzonych kilka zmian. Niestety, zostały one opisane fachowym, nieprzystępnym językiem, który nawet najlepiej wykształconym rencistom władającym biegle językiem norweskim niewiele mówi. Jeśli zmiany te wpłyną na Twoje ubezpieczenie rentowe, to otrzymasz z Nav list z informacjami na ten temat. Zrozumienie ich wymaga jednak dokładnego wczytania się w przepisy oraz poznanie urzędniczej terminologii.
Warto wiedzieć, że nie musisz nic robić, na przykład wnioskować do urzędu, bo zmiany zostaną wprowadzone automatycznie. I niestety, część z nich jest na niekorzyść rencistów.
Obniżenie stawki minimalnej
1 lipca tego roku zostanie obniżona minimalna stawka zasiłku rentowego. W praktyce oznacza to świadczenie mniejsze aż o 6508 NOK rocznie, bo stawka spada z 309 651 NOK do 303 143 NOK. Jednak nie dotyczy to wszystkich beneficjentów. Zmiana w prawie dotknie niemal 11 000 rencistów, czyli około 3% wszystkich beneficjentów. Chodzi o tych, którzy pozostawali w związkach małżeńskich lub mieli partnera, gdy w 2015 roku w życie weszła reforma świadczenia. Uførepensjonen została wtedy zastąpiona przez uføretrygd.
To jedno z cięć wprowadzonych przez rząd w tegorocznym budżecie państwa. Rząd twierdzi, że celem zmiany jest zapewnienie, aby wszyscy renciści, którzy pozostają w związku małżeńskim lub mają stałego partnera, miały taką samą stawkę minimalną.
Z tą interpretacją nie zgadzają się posłowie opozycji. Posłanka Marian Hussein z partii SV powiedziała „FriFagbevegelse”, że rząd przemycił to cięcie wydatków tylnymi drzwiami:
– Rząd zrobił wszystko, co w jego mocy, aby przemycić tę obniżkę i nie używał jasnego języka. Ta zmiana to zdrada tych, którzy odczuwają największą presję finansową – powiedziała. – Wszystko, od żywności, przez paliwo, po koszty mieszkania, podrożało, a ludzie mają nawet problem z kupnem żywności. Musimy więc podnieść, a nie obniżyć stawki minimalne.
Zrównanie minimalnego dochodu przed inwalidztwem (IFU)
Od 1 lipca 2026 r. osoby samotne, osoby pozostające w konkubinacie i małżonkowie będą mieli taki sam minimalny IFU. Stan cywilny rencisty nie będzie miał już wpływu na wysokość świadczenia. Po zmianie prawa, IFU nigdy nie będzie niższy niż 3,5-krotność kwoty bazowej.
Dla przypomnienia – IFU, czyli dochód przed przejściem na rentę, to wyliczenie dochodu, jaki osiągałaby dana osoba, gdyby była zatrudniona na pełnym etacie. Minimalny IFU to stawka, którą Nav ustala, aby zapewnić podstawę dochodu dla osób, które miały niskie zarobki przed utratą pełnej zdolności do pracy, która zmusiła ich do przejścia na rentę.
