Jeśli jesteś rezydentem podatkowym w Polsce i nie miałeś w Polsce dochodów, zarabiałeś tylko w Norwegii, to musisz złożyć PIT-36 w kraju rodzinnym. Z tego tytułu nie zostanie naliczone podwójne opodatkowanie.
Jeśli jesteś rezydentem w Polsce i osiągałeś dochody w obu krajach, to zapłacisz podatek w Norwegii, zaś w Polsce może zostać nałożona na Ciebie dopłata. Nie jest to powód do dużego zmartwienia, bo ewentualna dopłata nie obciąży znacząco twojego budżetu.
Definicja miejsca zamieszkania obejmuje dwa kryteria: pobyt na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku podatkowym lub posiadanie na terytorium Polski ośrodka interesów życiowych rozumianego jako centrum interesów osobistych lub centrum interesów gospodarczych (czyli na przykład posiadanie w Polsce małżonka, domu, firmy będącej najważniejszym źródłem dochodu itp.).
Oznacza to, że spełnienie przynajmniej jednego z tych kryteriów pozwala uznać podatnika za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski. Każde z tych kryteriów jest rozpatrywane niezależnie.
Trzeba przybliżyć termin „ośrodek interesów życiowych”. Odwołuje się on do dwóch rzeczy :
- Centrum interesów osobistych, należy rozumieć jako miejsce, z którym podatnik posiada ścisłe powiązania osobiste. To na przykład występowanie więzi rodzinnych, towarzyskich, podejmowanie aktywności społecznej, kulturalnej, sportowej, politycznej, itp. W praktyce, czynnikiem branym najczęściej pod uwagę jest obecność w Polsce współmałżonka, partnera lub małoletnich dzieci.
- Centrum interesów gospodarczych to w praktyce miejsce, z którym dana osoba ma ścisłe powiązania ekonomiczne. Należy wziąć pod uwagę przede wszystkim związki ekonomiczne osoby fizycznej z danym państwem, wśród których istotne są miejsce wykonywania działalności zarobkowej, główne źródła dochodów podatnika, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, zaciągnięte kredyty, konta bankowe, miejsce, z którego osoba zarządza swoim mieniem itd.
Pamiętaj, że jako rezydent podatkowy w Polsce masz obowiązek zgłoszenia salda z kont posiadających w innym kraju na dzień 31.12 roku podatkowego.
Z jakich ulg i odliczeń możesz skorzystać?
Podatnicy rozliczający się w Norwegii mogą skorzystać z wielu odpisów, w tym:
- Status pendler – czyli ulga przysługująca zagranicznym pracownikom podróżującym pomiędzy swoim krajem i Norwegią,
- Koszty podróży między Norwegią a Polską, w tym kilometrówka, bilety lotnicze i bilety promowe;
- Reisefradraget, czyli kilometrówka za dojazdy do i z pracy plus ewentualne wydatki na bramki drogowe i bilety promowe;
- Odliczenie za oprocentowanie długu, także tego, który został zaciągnięty w Polsce;
- Ulgi dla rodziców (m.in. 25 000 NOK na jedno dziecko, 15 000 NOK na drugie dziecko); koszty rodzicielskie muszą być udokumentowane – liczą się tutaj zarówno koszty przedszkola, opiekunki, SFO (świetlicy, czyli organizowanych zajęć pozalekcyjnych);
- Odliczenia kosztów opieki w przypadku dziecka niepełnosprawnego powyżej 11 roku życia;
- Wpłata IPA, czyli na indywidualny fundusz emerytalny;
- Odpis datków dla wszelkich organizacji charytatywnych;
- Odsetki od kredytów w Polsce i Norwegii;
- Særfradrag – odpis szczególny, obejmujący niektóre koszty związane z chorobą;
- Odpis z tytułu składki na BSU (mieszkaniowy program oszczędnościowy dla młodzieży);
- Minstefradrag – koszty uzyskania przychodu;
- Personfradrag, czyli kwota wolna od podatku – odpis standardowy przy obliczaniu podatku
- Koszty poniesione na odzież roboczą, sprzęt niezbędny do wykonywania pracy lub szkolenia niezbędne do podwyższenia przychodu
- Dodatkowo można także odpisać:
- uprawnioną do odpisu wpłatę do publicznej kasy emerytalnej lub prywatnej kasy emerytalnej (odciąganą przez pracodawcę);
- uprawnioną do odpisu część składki na związki zawodowe.
Informacje dla samotnych pendlerów
Pendlerem, czyli osobą, która ze względu na wykonywaną pracę musi nocować poza miejscem zamieszkania, można być również jako singiel. Enslig pendler, czyli pracownik dojeżdzający nie mający partera, musi posiadać własne, samodzielne mnieszkanie w Polsce, które odwiedza co namniej 4 razy do roku.
Samotny pendler posiadający własne mieszkanie
Samotny pendler (osoba dojeżdżająca do pracy, która nie ma rodziny w miejscu zamieszkania w Norwegii) ma możliwość skorzystania z odpisów podatkowych. Samotny pendler oznacza, że jesteś stanu wolnego, rozwiedziony lub wdowiec/wdowa. Aby skorzystać z odpisów, musisz spełnić kilka warunków:
1. Utrzymywanie więzi z krajem ojczystym
Musisz regularnie odwiedzać swój dom rodzinny (przynajmniej 4 razy do roku) i móc to udokumentować (np. biletami lotniczymi, rachunkami za przejazdy).
2. Posiadanie samodzielnego lokalu mieszkaniowego spełniającego poniższe warunki:
- Odpowiedni metraż. Mieszkanie musi liczyć przynajmniej 30 m2. W przypadku większej ilości osob, na każdą osobę powyżej 15 r.ż. przypada dodatkowe 20m2.
- dostep do wody bieżącej i wywozu śmieci
- mieszkanie musi być własnością samotnego pendlera
3. Udokumentowane wydatki
Musisz zachować dowody poniesionych kosztów, takie jak:
- Umowy najmu
- Rachunki za podróże
Odpisy dla samotnego pendlera
Samotny pendler może odliczyć następujące wydatki:
- Koszty podróży między Norwegią a krajem ojczystym. Możesz odliczyć koszty podróży do domu, jeśli regularnie odwiedzasz swój kraj ojczysty (1 raz w miesiącu).
- Koszty zakwaterowania. Jeśli wynajmujesz mieszkanie lub inne lokum, możesz odliczyć koszt czynszu. Odliczenia te są dostępne tylko przez pierwsze 24 miesiące pobytu w Norwegii (z wyjątkami w szczególnych sytuacjach).
- Odpis odsetek od kredytu.
Samotny pendler mieszkający z rodzicami
Samotny pendler mieszkający z rodzicami w kraju ojczystym również może skorzystać z niektórych odpisów podatkowych w Norwegii. Ważne jest jednak, aby spełniał odpowiednie wymogi dotyczące pendlerów, a szczególnie tych, którzy mieszkają z rodzicami. Oto, co warto wiedzieć:
Odpisy dla samotnego pendlera mieszkającego z rodzicami:
Samotny pendler w tej sytuacji może ubiegać się o odliczenia, takie jak:
Koszty podróży między Norwegią a domem rodziców
Możesz odliczyć koszty przejazdów do domu rodzinnego w kraju ojczystym, pod warunkiem, że regularnie odwiedzasz rodziców. Skatteetaten wymaga, aby takie podróże odbywały się przynajmniej raz na trzy tygodnie.
Koszty zakwaterowania w Norwegii
Jeśli wynajmujesz mieszkanie w Norwegii, możesz odliczyć koszty wynajmu przez pierwsze 24 miesiące.
Wymogi dla samotnego pendlera mieszkającego z rodzicami
- Miejsce zamieszkania rodziców: musisz być zameldowany w domu rodzinnym w kraju ojczystym i faktycznie tam mieszkać, gdy wracasz do kraju.
- Regularne wizyty w domu rodzinnym: konieczne jest odwiedzanie domu rodzinnego regularnie. Ważne jest, aby te wizyty można było udokumentować (np. biletami lotniczymi, kolejowymi lub rachunkami za przejazdy).
- Status cywilny: musisz być samotny (stanu wolnego, rozwiedziony lub wdowiec/wdowa). Jeśli masz partnera/męża/żonę lub dzieci w kraju ojczystym, możesz zostać uznany za pendlera rodzinnego, co zmienia zasady odliczeń.
- Dokumentacja wydatków: musisz posiadać dokumenty potwierdzające poniesione koszty, takie jak: umowy najmu lokalu w Norwegii, bilety na podróże do kraju ojczystego, rachunki za zakwaterowanie i wyżywienie.
Dodatkowe informacje
Pendlerzy mieszkający z rodzicami są bardziej kontrolowani: Skatteetaten może wymagać dodatkowych dowodów na to, że faktycznie mieszkasz w domu rodzinnym podczas wizyt w kraju ojczystym (np. potwierdzenie zameldowania).
Praca w różnych miejscowościach w Norwegii: Jeśli zmieniasz miejsce pracy lub zamieszkania w Norwegii, okres 24 miesięcy odliczeń może być „zresetowany”.
Dokumenty, które warto przygotować:
- Bilety podróży do kraju ojczystego (lotnicze, autobusowe, itp.).
- Potwierdzenie zameldowania w domu rodzinnym (np. zaświadczenie z urzędu w kraju ojczystym).
- Umowa najmu w Norwegii i rachunki za czynsz.
- Wydruki z banku potwierdzające zapłatę za podróże lub zakwaterowanie.
