Nie będzie zmiany polskiego Kodeksu karnego skarbowego oraz Ordynacji podatkowej, co oznacza, że przepisy pozostaną surowe dla osób, które zatajają dochody z zagranicy.
25 sierpnia prezydent Karol Nawrocki zawetował nowelizację Kodeksu karnego skarbowego oraz Ordynacji podatkowej. Nowelizacja zakładała obniżenie kar za formalne uchybienia, czyli przestępstwa skarbowe, które nie powodują bezpośrednich strat finansowych.
W związku z tym przepisy pozostają takie, jak wcześniej. Zarówno niezłożenie deklaracji PIT-36 (lub PIT-36/ZG w przypadku dochodów zagranicznych, np. norweskich), jak i zatajenie dochodów z zagranicy może być kwalifikowane jako przestępstwo lub wykroczenie skarbowe na gruncie polskiego prawa podatkowego.
Możliwe kary
Przypomnijmy, jak wyglądają przepisy i co to oznacza dla polskich podatników w Norwegii.
Oceniając, czy doszło do wykroczenia czy przestępstwa skarbowego, urzędnicy w Polsce biorą pod uwagę przede wszystkim wysokość uszczuplonego podatku. Jeżeli kwota narażonego na uszczuplenie podatku nie przekracza pięciokrotności minimalnego wynagrodzenia (w 2025 r. to 5 × 4 626 zł = 23 130 zł), to czyn traktowany jest jako wykroczenie skarbowe. Jeżeli kwota przekracza tę granicę, to jest kwalifikowany jako przestępstwo skarbowe.
W przypadku niezłożenia zeznania podatkowego polskie przepisy przewidują zastosowanie art. 54 § 1 k.k.s. o uchylaniu się od opodatkowaniem:
„Podatnik, który uchyla się od opodatkowania, nie ujawniając właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania albo nie składając deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie.” Jeżeli brak złożenia deklaracji nie wiązał się z realnym uszczupleniem podatku (np. rozliczenie roczne wykazałoby zerowy podatek), organ może zakwalifikować czyn łagodniej, jako wykroczenie skarbowe – art. 56 § 4 k.k.s., z karą grzywny w wysokości od jednej dziesiątej do dwudziestokrotności minimalnego wynagrodzenia.
Jeżeli podatnik zataił przychody zagraniczne, np. z pracy w Norwegii, i skutkuje to zaniżeniem podatku należnego w Polsce, to czyn kwalifikowany jest najczęściej na podstawie artykułu 54 k.k.s. o uchylaniu się od opodatkowania lub artykułu 56 § 1 k.k.s. o podaniu nieprawdy w deklaracji. W przypadku dużych sum może wchodzić w grę artykuł 76 k.k.s. dotyczący narażenia na uszczuplenie podatku, a w przypadkach szczególnie poważnych kara pozbawienia wolności.
Co to oznacza w praktyce? Jeżeli na przykład podatnik pracował w Norwegii w 2023 roku, uzyskał dochody tam opodatkowane, ale nie wykazał ich w PIT-36/ZG w Polsce, a miał obowiązek ich wykazania, to w razie kontroli polski Urząd Skarbowy może:
- określić zaległość podatkową (jeśli wystąpi),
- wszcząć postępowanie karne skarbowe.
Czynny żal
Polski kodeks karny skarbowy przewiduje procedurę korekcyjną znaną jako czynny żal (art. 16 k.k.s.), która pozwala na uniknięcie kary, jeżeli podatnik:
- samodzielnie zawiadomi urząd skarbowy o popełnionym czynie,
- ujawni okoliczności zdarzenia,
- zapłaci należny podatek wraz z odsetkami, zanim organ podatkowy podejmie czynności kontrolne lub postępowanie.
W przypadku, gdy zorientujesz się, że nie dopełniłeś wszystkich obowiązków podatkowych w Polsce, możesz skorygować swoje zeznanie podatkowe. Chętnie Ci w tym pomożemy. Umów się na konsultację z jedną z naszych konsultantek podatkowych. Pokażemy Ci dostępne rozwiązania, a Ty zdecydujesz, które z nich chcesz zastosować.
