Stosowany w Norwegii podatek od majątku dla osób fizycznych może być problematyczny dla rezydentów posiadających aktywa w innych krajach. To, że Polska uznała Cię za swojego rezydenta podatkowego na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, nie oznacza, że Norwegia nie może uznać Cię za swojego rezydenta na potrzeby podatku od majątku.
W ostatnich latach wielu Polaków pracujących w Norwegii spotyka się z zaskakującymi decyzjami norweskiego Urzędu Skarbowego (Skatteetaten). Chociaż są oni traktowani jako rezydenci podatkowi Polski na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO), Skatteetaten jednocześnie uznaje ich za rezydentów norweskich w zakresie podatku od majątku (formuesskatt). W efekcie urząd wymaga zgłaszania i opodatkowania aktywów posiadanych nie tylko w Norwegii, ale również w Polsce.
Polsko-norweska umowa nie obejmuje formuesskatt, dlatego osoby mieszkające w Norwegii lub z długim pobytem są często zobowiązane do zgłoszenia aktywów z Polski.
UPO a norweskie przepisy krajowe
Zgodnie z art. 4 ust. 1 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Norwegią (Konwencja z dnia 9 września 1977 r.), osobą mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce jest ta, która:
- posiada miejsce stałego zamieszkania w Polsce(tzw. ośrodek interesów życiowych), lub
- przebywa na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 183 dni w roku podatkowym, albo
- posiada obywatelstwo polskie i silniejsze więzi osobiste lub gospodarcze z Polską.
W efekcie, jeśli ktoś regularnie przebywa w Polsce, ma tu rodzinę, mieszkanie i większość aktywów, Polska uzna go za swojego rezydenta podatkowego. Taka osoba składa w Polsce zeznanie PIT od całości swoich dochodów, nawet jeśli część z nich pochodzi z pracy w Norwegii.
Jednocześnie podatek od majątku w Norwegii nie jest objęty umową o unikaniu podwójnego opodatkowania. Oznacza to, że nawet jeśli zgodnie z UPO ktoś jest rezydentem Polski, Norwegia może uznać tę osobę za swojego rezydenta na potrzeby formuesskatt, jeśli:
- przebywa w Norwegii co najmniej 183 dni w roku (standardowy test rezydencji),
- posiadacentrum interesów życiowych w Norwegii (praca, rodzina, stałe zamieszkanie),
- wcześniej był rezydentem Norwegii i opuścił kraj mniej niż 3 lata temu (tzw. „exit tax rule”).
Skatteetaten interpretuje przepisy szeroko – nawet osoby dojeżdżające z Polski do pracy w Norwegii (pendlere) mogą zostać uznane za rezydentów majątkowych. W praktyce oznacza to obowiązek wykazania całego majątku, również tego zgromadzonego w Polsce.
Kogo dotyczy obowiązek zgłoszenia zagranicznego majątku w Norwegii?
Obowiązek zgłoszenia zagranicznego majątku w Norwegii dotyczy osób fizycznych, które zostały uznane przez Skatteetaten za rezydentów podatkowych w Norwegii, niezależnie od statusu rezydencji w Polsce. Powinny one zgłosić majątek posiadany poza Norwegią – nieruchomości, konta bankowe, akcje, obligacje, samochody, wartościowe przedmioty.
Dzięki automatycznej wymianie informacji podatkowych (DAC 2/CRS) Skatteetaten otrzymuje od polskich banków i instytucji finansowych dane o ich:
- saldzie kont bankowych,
- wpływach z dywidend i odsetek,
- wartościach inwestycji.
Te dane trafiają do Skatteetaten i są porównywane z norweskimi deklaracjami podatkowymi.
Kto nie musi płacić podatku od majątku?
Nawet rezydenci podatkowi Norwegii nie muszą płacić podatku od majątku, jeśli wartość ich majątku netto nie przekracza progów:
- 1 760 000 NOK dla osoby fizycznej,
- 3 520 000 NOK dla małżeństwa.
Wartość majątku oblicza się jako aktywa (nieruchomości, środki na kontach, papiery wartościowe) minus zobowiązania (kredyty, pożyczki). Dopiero po przekroczeniu tych kwot naliczany jest podatek w wysokości 1,0–1,1% nadwyżki.
Konsekwencje braku zgłoszenia majątku
Jeśli podatnik nie zgłosi zagranicznego majątku, Skatteetaten może:
- nałożyćdodatkowy podatek karny (tilleggsskatt) – nawet 20–60% należnego podatku,
- wszcząć postępowanie kontrolne obejmujące kilka lat wstecz,
- doliczyć zaległy podatek od majątku wraz z odsetkami.
Dobrowolna korekta (frivillig retting)
Norweskie prawo przewiduje procedurę frivillig retting, czyli dobrowolnego zgłoszenia zaległego majątku przed wykryciem uchybienia przez urząd. Korzystając z tej procedury, można uniknąć dodatku karnego (tilleggsskatt),ograniczyć odsetki za zwłokę i uporządkować sytuację podatkową bez ryzyka sankcji.
Skorzystaj z naszej pomocy
Problem podwójnej rezydencji podatkowej wynika z różnic w traktowaniu podatników przez Polskę i Norwegię. Choć umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania rozstrzyga kwestie podatku dochodowego, nie obejmuje norweskiego podatku od majątku. Skatteetaten może zatem uznać Cię za rezydenta na potrzeby formuesskatt i wymagać wykazania całego majątku – również tego zgromadzonego w Polsce.
Aby uniknąć kar i sankcji, warto:
- regularnie zgłaszać zagraniczne aktywa w norweskim zeznaniu,
- w razie zaległości skorzystać z procedury frivillig retting,
- upewnić się, czy obowiązek dotyczy Twojej sytuacji – zapoznaj się z naszym artykułem Kto powinien zgłaszać majątek w Norwegii, a kto nie musi?
Każda sytuacja wymaga indywidualnej analizy, które chętnie przeprowadzimy.
ATS Pomoc w Norwegii śledzi na bieżąco norweskie przepisy i ich zmieniające się interpretacje. Oferujemy pakiet usług związanych z ustaleniem kwestii rezydencji podatnika. Na życzenie przeprowadzamy analizę sytuacji i udzielamy konsultacji, podczas której informujemy o plusach i minusach konkretnych rozwiązań. Jeśli jest to najlepszym rozwiązaniem dla podatnika, wnioskujemy też dla niego o emigrację podatkową za konkretne lata, co w praktyce pomaga rozwiązać problem związany z niekorzystnym opodatkowaniem. Pomagamy tez w przeprowadzaniu frivillig retting i procedury MAP.
Potrzebujesz pomocy? Zgłoś się do nas.
